Karaçay Malkar Türkiye

ANAMA SIN

1
"Anası barnı cüreginde çırak
Canadı", - deydile. Endi angıladım.
Kara künüm da bola kelgença ak,
Caşatdı anam. Endi ansız kaldım!

Ansız kaldım. Cüregimde köp cangan
Çırağım tang alasında öçüldü,-
Ol keçe tang atmayın kaldı manga,
Tang atmağanlay kaldı: anam öldü!

2
Anam! Tüşümde sen ölgença körüp,
Sabiy zamanımda da cilağanma,
Frontda da, ol tüş kıyınlık berip,
kar okopda ilgenip uyanganma.

Ol tüş korkutup, frontladan üyge
Köp kere kısha pismola ciberdim.
Cüregimi biyik teregi küygen
Kün, anam, kerti ölgeningi kördüm!

3
Uruşda ölüm canıp turğanında,
Eleyem, cilavumu anam eter dep,
Tohtamay köl etip aylandım anda,
Ömürü, meni unutmay, keter dep.

Anaları cilavların eterik
Caşla uruşda tınçırak ölelle.
Bizge ananı sözleri küç berip
koymay, köz caşları da küç berelle.

4
Anasız kalğanlanı anaları
Aman bolmazelle meni anamdan.
Alanı çaçlarına carsıv karı
Cathandı, meni çaçımaça, andan.

Bu duniyada anasızlay kalğanla,
Endi va men da sizge nöger boldum.
Bir col cara saladıla anala,
Endi va ol caranı men da aldım.

5
Men köp kıyın tavladan da avğanma,
kardan üşüp kelip, anam, sen etgen
Otha kıyama kışda cılınganma,
Üşügenim, arığanım da kete.

Endi arabızda allay buz tavla
Süyelgendile! Aladan avalmam.
Ömürge ayırıp koydula ala,
Anam, men seni körürge baralmam!

6
Calan tüşümde eştirme önüngü:
Ol, manga cetmezça, uzak ketgendi,
Betingi, kollarıngı, közleringi
Calanda tüşümde körürme endi.

Körmem bir da açıtmağan kollanı,
Caşavuma cılıv bergen közleni:
Irhı eltdi arada köpürleni,
Calanda tüşümde körürme seni!

7
Sen caşlay, atabız öldü da, azap
Kördüng, öz kabınıngı bizge bere.
Ne kara kün da cüreging tap-taza
Bolğanlay kaldı, köp kıyınlık köre.

Köçürülgen azabın da sınadıng,
Kesinge uğay, carsığanlay manga,
Sen anda da oğurlulayın kaldıng,
Avrusam, köz kısmayın çıkdıng tanga.

8
Kişi cerinde men, açıvdan arıp,
Kelip başımı salsam öşününge,
Unuta edim kayğılanı barın,
Caşçık bolup, karağança közünge,

Biz cangıdan ceribizde turğança,
Çegem çereşni tavuşun eşte,
Betime Kök-Taşnı celi urğança,
Çegemni karı cavğança eşikde!..

9
Başım çal bolğanlıkğa da, men, kelip,
Tobuğunga başımı salıp, alay
kış ingirde birgenge olturğanlay,
Sabiy bolup kalğanma, carıp kölüm.

Caşçık bolup, katıngda oynağanlay,
Altın kanatlı tüşgença koluma!
Endi ömürde da olturmam alay,
Endi bir zamanda da sabiy bolmam!..

10
Meni anamı sentabrde çuvak,
Bek çuvak kün asırağan edile.
Tavla bolurğa kerek edile ak,
Alay manga kara bolğan edile.

Tavlada kün tap-taza edi alay,
Caşağanlanı nasıplı eterça,
Taza edi, anamı caşavunlay,
Cüregi, tilekleri, niyetiça.

11
Anam, öldüng. Sensiz birinçi keçe
Keldi. Endi keçe, kün da körmezse.
Sen ötdüng da, artda kaldı caşav çek,
karğa, cavunnga da salam bermezse.

Terekle sarğalalla biyağınlay,
Çerek tabadan ayaz da uradı.
Ol anamı betin carıtıvçu ay
Endi kabırın carıtıp turadı!..

12
Açıv kıynap, entda sen capsarırsa
Dep, ölgeningi unutup, keleme,
"Anangı izley, endi köp arırsa!"
- Dey turadı boş şintiging, köreme.

İzleyme da, men seni tabalmayma,
Manga kıyındı boluşluğungsuzlay!
Ne kıçırama da, eştdiralmayma.
O, ölüm anasız koyğan ongsuzla!

13
"Er kişige caramaydı cilarğa", -
Deding, anam, manga köp kıyın künde.
Meni kişiligim cetmey çıdarğa,
Cilama bügün kabırla içinde.

Anam, keçginlik ber! Men ömürümde
Birinçi colu aythanıngı etmey koydum.
Men bu bek karangı künümde
Cilayma, küçüm, kişiligim cetmey.

14
"Balam, seni açıvungu körmeyin
Ketdim ese, cilama manga endi.
Ölüm sanga menden alğa kelmeyin,
Kesim tiley turuvçumlay, kelgendi.

Namaz etgende, ahşam culduzuna
karağanda da, tilegenme anı.
Caşavnu çırağı öçülgen suna,
Kölsüz bolup kalma, tileydi anang!

15
Seni cangızlay koyup ketdim, balam.
Keç ömürde carsıtmağan ananga!
Cüregingi caralı etdim, balam,
Açı söz da aytmavçu edim sanga.

Men caşarımı caşadım, balam, sen
Abınmayın caşa duniyada ansı!
Tereging, meni kuvandıra, öse,
Men savlukda ayıpsızlay kalğansa.

16
Keç, balam, seni koydum da ketdim!
Endi meniça başıngdan kim sılar?
Caşasang betingi coyar zat etip,
Carlı anang kabırında da cilar!

Sak bol, balam. Duniyada calan ölgen
Uğay, caşağan da kıyın boladı.
Cüregim karavulung bola keldi,
kabırım, karavul bolup, kaladı!"

17
Anam, sen savluğungda namısımı,
İşimi da ölçemi bolup turdung,
Tebiregeninde namısım sınıp,
Dayım columu tüzüne sen burdung.

Oğurluluğung, tazalığıng, esing
Tururla entda da meni üyretip,
Birgeme turğanıngda kibik kesing,
Halallığıngı manga koyup ketding.

18
Anam, tüberbiz dep, iynanıp, öldü,
"korkma, coluğurbuz!" - degenley ketdi.
"Cilama, balam, körüşürbüz!" - dedi
Şoş avazın entda, ol künça, eştdim.

Ol sözle cüregime terk singdile,
Tavlağa karadım, amalsız bola,
"Endi sizge coluğuv cok! - dedile, -
Bir birni körmezsiz!" - dedile tavla.

19
Garsia Lorka! Anam cahilligine
Carsıyma. Seni bilse edi, sanga
Cilar edi, közüvsüz ölgeninge,
Kün küydürgen beting boyalıp kanga.

Cilay karar ed ingirge, tanga da,
Tavla da sarnağança, cilar edi.
Endi ol cilamaz sanga, manga da:
Bıyıl anı cilavun kesim etdim!..

20
Adamla, barığız da sınay kelgen
Açıvnu sınadım. Bileme anı.
"Calanda seni anangmıdı ölgen?
Köp anaları öldüle duniyanı!" -

Deydile manga. Kertidi sözleri.
Alay anang ölse, kışıng keledi.
Ol palah al ot etilgenden beri
Cangız sanga kelgença körünedi.

21
"Adamlağa igi bol har zamanda,
Oldu da caşavubuznu kıymatı.
katıngda birev hatağa kalğanda,
kıyınlık körürme dep, ketme atıp!" -

Degenleyin caşadıng, anam.
Andan anı manga osuyat etip ketding.
Seni sıylı kabırıngı allında
Ol sözüngü unutmazğa kast etdim.

22
Nazmularımda cılıvu sütüngü,
Caşavungu tazalığı alada,
Sabırlığı, arivluğu betingi,
Adamlığıng, halallığıng alada.

Men da seniça ölsem da, halallık
Ne palahda da coyulmayın barır,
Nazmularım ölsele da, adamlık,
Oğurluluk kalırla. Caşav kalır!..

23
Adamla! Men sizge cangız igilik,
Ne az gitçe hayır da etgen esem,
Terezege tiygen tamıçı kibik
Bir kuvanç ömürümde bergen esem,
Siz alğış etigiz meni anama!

Birev halallığımı körgen ese,
Siz alğış etigiz meni anama,
Kişige hata etmey kelgen esem,
Siz alğış etigiz meni anama!

Kitaplarım asıv boldula ese,
Alğış etigiz oğurlu anama,
Ala nöger bola turdula ese,
Siz alğış etigiz carlı anama!

1963