Söğüt (Salix), söğütgiller (Salicaceae) familyasından Salix cinsini oluşturan boylu ağaç veya bodur çalı halinde, çoğunluğu kışın yaprak döken, ender olarak da her dem yeşil kalan odunsu bitkiler.Tek bir pul ile örtülmüş olan tomurcuklar çoğunlukla sürgüne yatmıştır. Sürgünler üzerindeki dizilişleri çok sıralı sarmal birkaç türünde almaşık dır ve tepe tomurcukları pseudoterminaldır. Yapraklar parçalanmamış, sadedir. ve uzun şerit halinde veya eliptik yapıdadır; kenarları tam veya bezeli ve ince dişli, kaba dişli, dilimli dişlidir. Genel olarak kısa saplıdır; çoğunlukla kulakçıkları vardır. Yan durumlu çiçek kurulları başak halinde dik dururlar. Bazı türlerde çiçek açmak yapraklanmadan önce, bazılarında ise aynı zamanda olur. Bir cinsli ikievcikli ve entomogamdırlar.

EĞRİSÖĞÜT'ÜN GÜLÜ

Erdal Özkan

Söğüt (Salix), söğütgiller (Salicaceae) familyasından Salix cinsini oluşturan boylu ağaç veya bodur çalı halinde, çoğunluğu kışın yaprak döken, ender olarak da her dem yeşil kalan odunsu bitkiler.Tek bir pul ile örtülmüş olan tomurcuklar çoğunlukla sürgüne yatmıştır. Sürgünler üzerindeki dizilişleri çok sıralı sarmal birkaç türünde almaşık dır ve tepe tomurcukları pseudoterminaldır. Yapraklar parçalanmamış, sadedir. ve uzun şerit halinde veya eliptik yapıdadır; kenarları tam veya bezeli ve ince dişli, kaba dişli, dilimli dişlidir. Genel olarak kısa saplıdır; çoğunlukla kulakçıkları vardır. Yan durumlu çiçek kurulları başak halinde dik dururlar. Bazı türlerde çiçek açmak yapraklanmadan önce, bazılarında ise aynı zamanda olur. Bir cinsli ikievcikli ve entomogamdırlar.

Söğütler gayet kolay kök yapabildiğinden, tohumları da kısa zamanda çimlenme özelliğini kaybettiğinden, üretilmeleri hemen her yerde çelikle ve kök sürgünü ile olur.

Tıbbi özellikler

Eski Sümer ve Mısır kayıtlarında söğüt ağacı kabuğunun ağrı ve ateş tedavisinde kullanıldığı ile ilgili bilgiler yer almaktadır. M.Ö. 5.yy'da Yunanlı doktor Hipokrat söğüdün ilaç olarak kullanımından bahsetmiştir. Amerika yerlilerinin de söğüdü tedavi amacıyla sık sık kullandığı bilinmektedir.Söğüt ağacı kabuğundaki aktif madde Salisin'dir.

Kristal formu ilk olarak 1828'de Fransız eczacı Henri Leroux tarafından izole edilmiştir. Saf formu İtalyan kimyager Raffaale Piria tarafından elde edilmiştir. Suda çözündüğü zaman asit özelliği gösterdiğinden (ph 2.4) Salisilik asit olarak adlandırılmıştır.

1897'de Felix Hoffmann sentetik olarak salisin'in değiştirilmiş bir formunu elde etmeyi başardı. Yeni bileşik salisilik asitten daha az mide problemlerine yol açıyordu. Bu yeni ilaç, yani Asetil Salisilik Asit Hoffman'ın işvereni olan Bayer firması tarafından Aspirin olarak adlandırıldı ve dünyanın en çok kullanılan ilacı haline geldi. Dünya üzerinde yaklaşık olarak 254 adet söğüt türü mevcuttur. Bunlardan 23 tür söğüt Türkiye sınırları içerisinde yetişmektedir.

Türkiye'de doğal olarak bulunan 23 tür.

* Salix caucasica - Kafkas söğüdü
* Salix alba - Ak söğüt
* Salix acmophylla - Acem söğüdü
* Salix aegyptiaca
* Salix amplexicaulis - Karşılıklı yapraklı söğüt
* Salix armenorossica
* Salix caprea - Keçi söğüdü
* Salix cinerea - Boz söğüt
* Salix elaeagnos - İğde Yapraklı söğüt
* Salix elbursensis
* Salix excelsa - Boylu söğüt
* Salix fragilis - Gevrek söğüt
* Salix pedicellata
* Salix pentandra
* Salix pentandroides
* Salix pseudododepressa
* Salix pseudomedewii
* Salix purpurea - Erguvani söğüt
* Salix rizeensis - Rize söğüdü
* Salix trabzonica - Trabzon söğüdü
* Salix triandra - Badem yapraklı söğüt
* Salix wilhelmsiana
* Salix viminalis - Sepetçi söğüdü

Eğrisöğüt'ün gülü türü hakkında yaptığım tüm araştırmalara rağmen çok sağlıklı bilgiye ulaşamadım. Sadece elde edebildiğim bilgi şu kadar; Rose of Skagen (Salix Rose) adı ile yaklaşık olarak yüz yıldır bilinmekle beraber sadece kurumuş halde bir fotoğrafına ulaşabildim. Bir fenomen olan ve yaklaşık yüz yıl önce keşfedilen Söğüt Gülü doğa harikası bir güldür. Bu gül yani Söğüt Gülü 2007 yılı yaz aylarında köyümüz Eğrisöğüt'te kendiliğinden çıkan bir söğüt kümesi ve her ağacın hemen hemen her dalında bütün güzelliği ve muhteşemliği ile açmıştır.İnşallah bu yaz da açarsa eğer daha güzel ve sağlıklı veriler, resim, video gibi çekimini yaparak insanlığın seyrine sunacağız...