Popüler İçerik

left direction
right direction

KARAÇAY TÜRKÇESİ BİR MECMUA VE BALKARLI MUHAMMEDÜ’L VARAKİ İLE DERVİŞ İBRAHİM

  • PDF

Hicri 1322 (M. 1904) tarihini taşıyan mecmua, kendisi de Karaçay Türk’ü olan Dr. Yılmaz Nevruz’da bulunmaktadır. Sayın Nevruz, eseri daha önce “Karaçayca Bir El Yazması mecmua ve Yusuf Haçır’ın Dini Manzumeleri” [1] adıyla tanıtıp, mecmuada yer alan dini manzumelerden Yusuf Haçır’a ait olanlarını da neşretmiştir. Eser 54 sayfa olup 13X20 cm ebatındadır. Her sayfada 12 satır vardır. Mecmuada Karaçay Türkçesiyle toplanan dini manzumelerin yanında, Arapça dini manzume ve dualar da vardır. Eserde Kaside-i Şerif, Kaside-i Hasan, Cuma Selası, İman-İslam Manzumesi, Silsile-i Tarikat-ı Nakşibendiyye gibi manzumelerin yanında Yusuf Haçır, Balkarlı Muhammedü’l Varaki ile Derviş İbrahim Dağıstani’ye ait çeşitli dini manzumeler de yer almaktadır [2]. Dr. Yılmaz Nevruz’un verdiği bilgiye göre, eser Kafkasya’da yaşayan müderris Geriy Afendi’ye öğrencisi Sadat Afendi tarafından derlenerek sunulmuştur. [3]

 
Image

 

Mecmua hakkında teferruatlı bilgi Dr. Yılmaz Nevruz tarafından verildiği için bu konu üzerinde fazlaca durmak ihtiyacını hissetmiyoruz. Ancak, sayın Nevruz’un bu mecmua üzerinde çalışmayacağını belirtmesi üzerine mecmuada yer alan Balkarlı Muhammedü’l Varaki ile Derviş İbrahim Dağıstani’ye ait dini manzumeleri neşrederek okuyucunun hizmetine sunmak istedik. Manzumeleri Arap alfabesinden Latin alfabesine transkribe ederek metnin hemen karşısına Türkiye Türkçesine aktarılmış şeklini de verdik.


Kafkasya ve Müridizm ile ilgili ulaşabildiğimiz kaynaklarda gerek Balkarlı Muhammedü’l Varaki gerek Derviş İbrahim Dağıstani hakkında bilgi veren kayda rastlamadık. Manzumelerin bunlara ait olduğu manzumelerin bitimindeki “ temmet” lerde ve manzumelerin içinde yer yer zikredilmesinden anlaşılmaktadır.


Metinleri Türkiye Türkçesine aktarırken manzum özelliği bozmamağa  gayret ettik. Buna rağmen hece vezniyle yazılmış olan metinlerin aktarımında aynı heceyi tutturamadığımız yerler vardır. Özellikle Derviş İbrahim Dağıstani’ye ait metnin aslında da veznin çoğu zaman bozulduğu hatta yer yer nesre yaklaşan bir üslup kullanıldığı görülmektedir. 


Metinlerin transkripsiyonunda ilmi transkripsiyon işaretlerini kullanmadık, bir çeşit Latin alfabesine aktarma yaptık. Hedefimiz ilim çevrelerinin yanında, bu konuya ilgi duyanlara da hitap etmek olduğu için böyle bir yol izledik.


Metinde okunuşunda tereddüte düştüğümüz kelimelerin yerine üç nokta (...) konulmuştur. Yazının sonuna metnin aslının fotokopisi de eklenmiştir.


***


Başladım kitabımı bismillah bılan ekinci bir Allahga hamd bılan salat-ı salam bolsun Paygambarga dahı kalgan ashablarga (...) Mü'minlerge de  ecm'ayın ve ba'dehu bir Allah'dan tilegim tüz coluna tüzetirge cüregim ol Allahnı buyururgan eterke anı bılan muradıma ceterge Allah kerem acaştıra men yaşa'u  Gafarun Rahimun keçücüdü li-men yaşa'u atı boldı kitabımı mücerrebatı müştemilen  selaseten makalat el-ev velü dünyanı işlerinde, ve's-sani kabırna tüşkeninde ve's-salisü kıyametni mahşerinde cümle mü'minlerni tüzetsin barında.
 

El-Makaletü'l-ula fi beyani ahvali'd-dünya
 

Avval yendi bir hikayet aytayım
Men fakırnı günahların nideyim
Algın başlap dünya halın süleyim
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Fikir eyle tuvgan bir kün ölmes mü
Dünya körgen ahıratnı körmes mü
Munkir nakir sanga kilip sormas mu
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Etken işin tamam bolup ettirmez
Cıygan malın özü bılan elttirmez
Ahşı yaman muradına cettirmez
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Keçe kündüz ömürügüz ketedi
Acal degen bilmey turup cetedi
Ol zamanda anga kim da netedi
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Kömeyisiz adamlarnı ketgenin 
Sıgarın kibarın koymay eltgenin
Kıyamatnı şartın cuvuk cetgenin
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Bilgenigiz kitaplarga karasın
Başga etsin halal haram arasın
Bilmey bolsa bilgenlerge sorasın
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Gitçelikte bilsin  Kur'an kelamı
Ullulugda bilsin halal haramı
Salsın paygambarga salat salamı
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

***
 

Allah’a hamd ederek, Peygambere, ashaba ve bütün müminlere salat ve selam ederek Allah’ın adıyla kitabıma başladım. Ve devamla Allah'dan dileğim gönlümü emrettiği doğru yola göndersin muradım Allan'ın emirlerini yapmaya erişmektir Kerim olan Allah beni sapıttırmasın. O dilediğini affeden ve dilediğini bağışlayandır. Kitabın muhtevası üç makaleden ibarettir. Birincisi dünya işlerinde, ikincisi kabir hayatı, üçüncüsü ise kıyamet ve mahşer hakkındadır. Bütün inananları bu minval üzre doğru yola eriştirsin.
 

Birinci makale dünya hallerinin açıklanması hakkında
 

Önce, şimdi bir hikaye söyleyim
Ben fakirin günahlarını nideyim
Öncelikle dünya halin söyleyim
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Bir düşün doğan bir gün ölmez mi
Dünya gören ahireti görmez mi
Münkir nakir sana gelip sormaz mı
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Başlanan işi tamamlayıp bitirtmez
Toplanan malı birlikte götürtmez
İyi kötü muradına yettirmez
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Gece gündüz ömrünüz gider
Ecel denen ansızın kalkıp gelir
O anda ona kim ne yapabilir
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Görmüyorsunuz insanların gidişini
Küçük büyük bırakmayıp götürüşünü
Kıyamet alametlerinin yakınlaştığını
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Bileniniz kitaplara baksın
Anlasın helal haram soruştursun
Bilmeyenler bilenlere bir sorsun
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Küçüklükte Kur'an kelam öğrensin
Büyüklükte helal haramı bilsin
Peygambere salat selam eylesin
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

***
 

Okutuguz Kur'an hadis kitabı
Tangıla mahşardı su'al hisabı
Kimge ni'met kimge mihnet 'azabı
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Beyan bolsun ahır zaman 'alamet
Bolmaz birden birge etgen keramet
Dahı kalmaz 'alimlerden şeri'at
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Umaralar iyman dimez diyin dimez
Ulamalar şeri'at dagın bil dimez
Cuhalalar ant etmeyin söylemez
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Ve 'alimun bi-'ilmihi lem -ya'mela
Ve cahilun mine'l-'ilmi lem-ya'mela
İkisi de kıyamatda mu'azzeba
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Atalarga namus bolmaz sıy bolmaz
Anaların hakkın bilgen bir bolmaz
Ol zamanda 'alim bolmaz biy bolmaz
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Endi zakon şeriatıbız bolganda
Sarı gavur mülkübüznü alganda
Mü'min kafir tanılmayın kalganda
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Allahnı paygambarnı hakkın bilmezler
Hakkı aytsan aytganını süymezler
Ahır künde iman bıla ölmezler
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Din islamga palah salıp kıynarlar
Kafirlerni aruv körüp sıylarlar
Ol zamanda kalmaz taza iymanlar
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Bayan boldu alamatu'l-kıyamat
Düşdü kafirlerga dünya barahat
Ketdi müminlerden itken keramat
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Bu dünyanı bereketi alındı
Cüreklerge kara muhur salındı
Mü'min kafir tanılmayın kalındı
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

El-Makaletu's-saniyetu fi ahvali'l-kabri ve azabih
 

Canın tening birbirinden keçgende
Acal içkilerni suvmay içgende
Cengsiz ha'atların seni biçgende
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Azrail alır süygen canını
Tar kabırga salır nazik canını
Atan anan bilmez seni halını
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

***
 

Okutun Kur'an hadis kitabını
Mahşerde denk gelsin sual hesabı
Kime nimet kime mihnet azabı
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Ahir zaman alameti görünse
Birden bire kerametler olmazsa
Alimlerde şeriat da kalmazsa
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Umeralar iman demez din demez
Ulemalar şeriatı bil demez
Cühelalar ant etmeden söylemez
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Alimler ilmiyle amel etmez
Cahilin ilmi de kendine yetmez
İkisi de kıyamette azap çeker
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Atalara namus olmaz saygı olmaz
Anaların hakkını bilen bir olmaz
O zamanda alim de olmaz bey de olmaz
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Şimdi kanun bir şeriat olmuştur
Sarı gavur mükümüzü almıştır
Mü'min kafir tanınmaz olmuştur
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Allah Peygamber hakkını bilmezler
Hakkı desen söylediğin sevmezler
Ahiret gününde iman ile ölmezler
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Müslümana zulmler edip üzerler
Kafirleri güzel görüp sayarlar
O zamanda kalmaz körpe imanlar
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Kıyamet alametleri göründü
Dünya kafirlere rahat gelmez oldu
Gitti müminlerden yiten keramet
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Bu dünyanın bereketi alındı
Yüreklere kara mühür kazında
Mü'min kafir tanınmaz oldu
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

İkinci makale kabirdeki halleri ve kabir azabı hakkında
 

Canla ten birbirinden ayrılanda
Ecel içkisin soğumadan içende
Yakasız gömleğin biçildiğinde
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Azrail alır sevdiğin canını
Dar kabire koyar nazik canını
Atan anan bilmez senin halini
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

***


Ahşı aman etgenlerinni çaynatır
İçindegi içegilerinni kaynatır
Amalların cazıp boynuna baylatır
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Münkir nakir karşı gelip sorganda
Cevap bilmey hayran bolup kalganda
Tar kabırın cannan ottan tolganda
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Uruvçı tokmagı kolunda bolur
Allahnı Paygambarnı kimdir dep sorur
Cevab bermesen kötürüp urur
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Canngız urup sen fakırnı tas eter
Kurtga kumursaga aş eter
Kabırunda alvan azaplar eter
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Kurt kumursa içer akkan kanıngı
Azap berip kıynar aziz canıngı
Kim da bilmez anda seni halını
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Azap berip cüregini küydürür
İyegilerini birbirine kiydirir
Allahnı Paygambarnı hakkın bildirir
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

El-Makaletü's-salisetu fi ahvali'l-kıyamet
 

Kuyarlarda bolur mahşar kıyamat
Bolmaz adamlarda bukün bu sıfat
Künden nurun alır da salır zulmat
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Kimge nur bolur kimge karangı
Tanımazsan ak süt bergen  balanı
Hem karnaşlarını ve hem ananı
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Kimler donguz suratında bolurlar
Kimler sokur bolgan halda tururlar
Lima haşerteni dep sorurlar
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Arasat meydannga kalmay barırlar
Mizan terezini anda kururlar
Birbirinden kısasların alırlar
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Ongdan sondan kitabların berirler
Etgen amalların kalmay körürler
Mizan terezige eltip salıllar
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

***
 

Günahını sevabını karıştırır
İçindeki bağırsaklarını kaynatır
Amelin yazıp boynuna bağlatır
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Münkir nakir karşı gelip sorduğunda
Cevap vermeden donup kaldığında
Dar kabirin yanan ateşle dolanda
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Zebaninin tokmak elinde olur
Allahı  Peygamberi kimdir diye sorar
Cevabı vermezsen kaldırıp vurur
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Bir vuruşta sen fakiri kaybeder
Kurtlara karıncalara aş eder
Kabirinde türlü azaplar eder
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Kurt karınca içer akan kanını
Azap verip kıyar aziz canını
Kimse bilmez orda senin halini
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Azap verip yüreğini yandırır
Kaburgaların birbirine geçirir
Allah'ı, Peygamber'i, Hakk'ı bildirir
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Üçüncü makale kıyametin halleri hakkındadır
 

Yağışlarda olur mahşer kıyamet
Olmaz insanlarda bugün bu sıfat
Günden nurunu alır verir zulmet
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Kime nur olur kime karanlık
Tanımazsın ak süt verdiğin balanı
Hem kardeşlerini ve hem ananı
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Kimisi domuz sıfatında olur
Kimisi kör olmuş halde durur
Beni niçin dirilttin diye sorarlar
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Arasat meydanına durmaz varırlar
Mizan terazisini orda kurarlar
Birbirinden kısaslarını alırlar
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Sağdan soldan kitapları verirler
Yaptığın amelleri eksiksiz  görürler
Mizan terazisine götürüp koyarlar
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

***
 

Bazmanın bolsa seni sa'dat
Altı sanın eter seni şahadat
Ol zamanda kimden bolur şafagat
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Allah anda su'al soruv edecek
Bilmesegiz kalay kaçıp ketecek
Cahannam sıratdan neçik ötecek
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Allah adamlarnı başha ayırır
E-lem-e'hed  bılan su'al kayırır
Ma'lum bolur şerri bilen hayırı
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Nek salmaysız Paygambarga salavat
Ol zamanda bolur çün şafagat
İynanmaganlarga bolsun la'net
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Vaktıgızdan tehir etme salavat
Nisab maldan çıgarıgız zekatı
Emir bolup keldi Kur'an ayatı
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Nazamahu Muhammeduni'l Varaki
Haramdan saklasın Hafiz Razzaki
Günahlarım keçsün Gafur Hallaki
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Umutun dünyada gözlerin malda
Vallahi koymazlar seni bu halda
Sen bolursan kıyamat hisab su'alda
Aldatmagız ahır zaman dünyaga
 

Temmetü'l-manzumetu'l-acemiyyetu li Muham-medini'l-Varaki el-Balkari bi-yedi ed'afi't- tullabi ve efkari'l-enami ile'l-Melik'l-'Allam Kanbotu'l-mulakab bi-Sa'idi's-Sekkami li-ecli ahiyyeti'l-'azizeti's-sa'ideti'l-'afifeti A'işete e'aşiha fi'd-dünya ve'l-ahireti 'ale's-sururi ve'l-kerameti 'ala rızaihi te'ala Allahumme'ğfir li-sahibiha keza li-'ari'iha eydan li-katibiha ve nazıriha ve mustemi'iha amin.
 

Sene 1322
 

***
 

Eşit olsa senin için saadet
Altı uzvun sana eder şehadet
O zamanda kimden olur şefaat
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Allah orda sorgu sual edecek
Bilmezseniz nasıl kaçıp gidecek
Cehennemi sırattan nasıl geçecek
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Allah insanları türlü türlü ayırır
E-lem-e'hed diye sorgu sorar
Yaptığınız hayır ve şer ona malumdur
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Niye Peygambere göndermezsiniz salavat
O zaman size eder şefaat
İnanmayanlara lanet olsun
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Vakitlerde unutmayın salavatı
Nisap maldan verin zekatı
Emir oldu geldi Kur'an ayeti
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Onu Muhammed el-Varaki nazmetti
Haramdan korusun Hafız Razzaki
Günahlarımı bağışlasın Gafur Hallaki
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Umudun dünyada gözlerin malda
Vallahi koymazlar seni bu halde
Olursun kıyamette hesap sualde
Aldanmayın, ahir zaman dünyaya
 

Balkarlı Muhammedü'l Varaki'nin acemi manzumesi, öğrencilerin en zayıfı, mülkün gerçek sahibi ve her şeyi bilen Allah'ın kullarının en fakiri olan Sa'idü's-Sekkami lakaplı Kanbot eliyle uğurlu ve namuslu, sürur ve keramette dünya ve ahiretin Aişelerin Aişesi adına yüce Allah'ın rızası için tamam oldu. Allah'ım o kitabın sahibini, onu ödünç alanı, yazanı, ona bakan ve onu dinleyeni bağışla. Amin. Sene 1904
 

Derviş İbrahim Dağıstani'ye Ait Olan Manzume
 

Min makalati Derviş İbrahim ed-Dağıstani el-İndiriyyi rahimehu'l-'Aliyy
 

Men başlaymen bu zamannı halinden
Toy itigde adamlanı camanlarından
Şeri'atnı tutmagan müslimanlardan
Haram colga zaya itgen malından
 

Müsliman bolsa şeri'atdan çıgarag caramaz
Haram zatlar kaytıp halal da bolmaz
 

Ve indiki bizni ahır zamanda
Caşlar kızlar fesatlıkda hemanda
Saklap bolmay kızlarnı ataları da
İblis atıgan küyde curuy barı da
 

Algın başlab iyman islam bilmeysiz
Müslimanbiz deb başıgıznı aldap curuysuz
... avzu tiygen künde bilirsiz
Ahıratnı körmek kibik curuysuz
 

Azrailni körse barmakladan kabacak
Ozgan işge kaydan kayda tapacak
Bol cal berip kulluk eterge koymacak
Bu küllerin sanga kaytıp kelmecek
 

Bu dünyadan ölecekni bilmeysen
Tar kabırnı oylamagan tingsen
 

Can berib bolmay köp kıynılar körürsen
Toprak tübinde catmak neçik bilirsen
Bir kün kibik tar kabırnı körürsen
Konak bolup ahıratha barırsan
 

Din egeçlerim ahıratnı oylagız
Tiyre caşlanı savkel dep kolun tutasız
 

İymanıgıznı nefsü'l havaga satasız
Er kişilerden edep saklı bilmeysiz
 

... sıfatıyla yaşarsınız
Erkeklerden gizlemezsiniz çarığınızı
 

Cılanlaga suvsup bolur kanıgız
Kulaklarıgızdan başlap çaçıgıznı açıp curuysuz
Sizni kibik kız bolur mu edebsiz
Kızlar bolsagız ullu cavılık bilep curuysuz
 

Er kişilerge çarıhgıznı kkörkütmegiz
Kul tutganlar at allına minip cürügenler
 

***
 

Dağıstanlı İndiriyli Derviş İbrahim'in (Allah ona rahmet eylesin) makalelerindendir.
 

Bu zamanın halinden başlıyorum
Toy vaktinde insanların kötülerinden
Şeriata uymayan müslümanlardan
Haram yolunda kaybettiği malından
 

Müsliman da olsa şeriata uymayan yaramaz
Haram şeyler dönüp gelse helal olmaz
 

Ve şimdiki bizim son zamanımızda
Gençler kızlar fesatlıkta daima
Sahip olmuyor kızların ataları da
İblisin verdiği ateşte yaşıyor hepsi de
 

En önce din iman bilmiyorsunuz
Müslimanız diye kendinizi kandırarak yaşıyorsunuz
... ağzının değdiği gün bilirsiniz
Ahireti görmez gibi yaşıyorsunuz
 

Azraili görse parmaklarını ısıracak
Geçmiş işleri nerden nerde bulacak
Bol yal verip kulluk etmeye koymayacak
Bu günlerin dönüp sana gelmeyecek
 

Bu dünyada öleceğini bilmezsin
Dar kabiri dünmeden durursun
 

Can vermeyle kalmaz çok eziyetler görürsün
Toprak dibinde yatmanın nasıl olduğunu bilirsin
Bir gün gibi dar kabiri görürsün
Konuk olup ahirete varırsın
 

Din bacılarım ahireti düşününüz
Gençlere merhaba deyip ellerinden tutuyorsunuz
 

İmanınızı nefsü'l hevaya satarsınız
Erkeklere karşı edepli olmazsınız
 

...sıatında curuysuz
Her bir adam saklamasagız çarıhgız
 

Yılanlara su olur kanınız
Kulağınızdan itibaren saçınız açık gezersiniz
Sizin gibi kız olur mu edepsiz
Kız olsanız başınızı örterek yaşarsınız
 

Erkeklere çarınızı göstermeyiniz
Kul tutup, atın önünde gidenler
 

***
 
Toylar etip külip oynap tepsegenler
Müslimanbiz dep gavvur bolup ölecekler
Cehennemde İblis bulan küyecekler
 

Tonguz eti kibik bolur toyga barsagız etigiz
Meymul suratında bolur kıyamet kün betigiz
 

Bu hal bulan kızlar erge barsagız
Ayıb kimindir cehennemde cansagız
Cennetde tonçlık nimetleri süyesiz
Cehemmen bargan colda curuysuz
 

Allah sizni ahşı colga tüzetsin
Kur'an hadis buyrgan halda cürütsün
 

Rızklarıgıznı helal maldan köb etsin
Kıyamat kün resul bulan birge etsin
İbrahim bilip dünya bulan irişsin
Gaffar Üallah günahlarından keçsin
 

Canın çarhın Allah üçün cürütsün
Kadir Allah 'ömrün uzun itsin
 

Birminüçyüzcıyırmaiki cılında
Böyle cazdım Rebi'u'l-ahir ayında
Konaklıkda müridlerni kolunda
Karaçayda Sulpagarlarnı elinde
 
La maksude İllallah
La Ma'bude İllallah
La mahbube İllallah
La mevcude İllallah
 

Bu hal sende bolmasa
Kitdi ömrün fena
Dünyada caşay bilmeysen
Ahır tag ülüş almaysan
Ömür süralmaysan
Çerhden hayr körmeysen
Adat koyabilmeysen
Cehennemde küyesen
Sünnetleni tutmaysen
Farzın tamam etmeysen
Sevab işley bilmeysen
Günahlardan kokmaysan
Şeriat tutabilmeysen
Tarikatga kirmeysen
Zikrudan tutabilmeysen
Üstazlanı süymeysen
Tarikatga kirsen sen
Şeri'atnı öyrenirsen
Müridler bulan cürüsen
Beraber tüzelirsen
Ölüm hakdır dep aytsan
Niçin ecelden korkmaysan
Gıybet bühtan söyleysen
Tilinni saklay bilmeysen
Osal kılıklı adamsan
Bir zatga da caramaysan
Kesini bilmegey körsen
 

***
 

Eğlence içinde gülüp oynayıp tepinenler?
Müslümanız diye gavur olarak ölecekler
Cehennemde İblisle birlikte yanacaklar
 

Eğlenceye giderseniz etiniz domuz eti gibi olur
Maymun suratı gibi olur kıyamet günü yüzünüz
 

Bu hal ile kızlar ere varırsanız
Ayıp kimindir cehennemde yanarsanız
Cennette huzurun nimetlerini seversiniz
Cehennemin olduğu yolda yürüyorsunuz
 

Allah sizi doğru yola döndersin
Kur'an ve Hadisin gösterdiği yolda yaşatsın
 

Rızklarınızı helal malla çoğaltsın
Kıyamet günü resul ile bir etsin
İbrahim bunları bilerek dünyanın sonuna erişsin
Gaffar Allah günahlarını bağışlasın
 

Canını çarhını Allah yolunda tutsun
Kadir Allah ömrünü uzun etsin
 

Binüçyüzyirmiiki yılında
Böyle yazdım Haziran(1904) ayında
Misafirlikte müritlerin elinde
Karaçayda Sulpagarların ilinde
 

Allah'tan başka maksud yoktur
Allah'tan başka mabud yoktur
Allah'tan başka sevgili yoktur
Allah'tan başka mevcut yoktur
 

Bu haller sende olmazsa
Ömrün gidip yok olur
Dünyada yaşayabilmiyorsun
Ahir zamanda pay almıyorsun
Ömür süremiyorsun
Çerhden hayır görmüyorsun
Adetini bırakabilmiyorsun
Cehennemde yanarsın
Sünnetleri tutmuyorsun
Farzı tamam etmiyorsun
Sevap işleyemiyorsun
Günahlardan korkmuyorsun
Şeriatı tutabilmiyorsun
Tarikata girmiyorsun
Zikirleri yapabilmiyorsun
Üstadları sevmiyorsun
Tarikata girsen sen
Şeriatı öğrenirsen
Müridlerle yaşasan
Beraber doğru yola gelirsin
Ölüm haktır deyip söylüyorsun
Niçin ecelden korkmuyorsun
Gıybet edip yalan söylüyorsun
Dilini tutabilmiyorsun
Kötü gösterişli adamsın
Bir işe de yaramıyorsun
Kendini bilmeyen    körsün
Bilmegenni bilmeysen
Mü'minlerge zarallısan
Allahnı esgirirsge koymaysan
Musaga Firavun kibiksen
Üstazlaga bir çıyansan
Zikr etgenlege külesen
Acaşgannı bilmeysen
Tarikatdan sen teyilsen
Tersine angılap söyleysen
Batıl işlege küreşesen
Zat anlamagan telisen
Kesin mürşid kamil misen
Halvetde köp turgan mısan
Tarikatda işlengen misen
'İlmlerin bilgen misen
Bilip bilmey söyley misen
Tohtap tursan ola mısa
İbrahim kerti aytasan
Rahmat itsin sanga rahmat
Üstazlar karasın heman
Şefa'at Resulu'llah'dan
 

La maksude İllallah
La ma'bude İllallah
La mahbube İllallah
La mevcude İllallah
Bilmediğini bilmiyorsun
 

Temmetu'l-manzumetu'l-'acemiyyetuli-İbrahim rahimehu'llahu'r-Rahmanir-Rahim
 

Amin 1322


Dipnotlar


[1] Nevruz, Dr. Yılmaz, Karaçayca Bir El Yazması Mecmua ve Yusuf Haçır’ın Dini Manzumeleri,

Türk Kültürü, S. 218, Ocak-Şubat 1981, Ankara,164.s

[2] Nevruz, Dr. Yılmaz, a.g.e. ,s.165

[3] Nevruz, Dr. Yılmaz,a.g.e. , s.165

 

 

 

TRANSLATE
KARAÇAY TÜRKÇESİ BİR MECMUA VE BALKARLI MUHAMMEDÜ’L VARAKİ İLE DERVİŞ İBRAHİM
KARAÇAY TÜRKÇESİ BİR MECMUA VE BALKARLI MUHAMMEDÜ’L VARAKİ İLE DERVİŞ İBRAHİM
Rastgele içerik

Yorum ekle

Kullanıcı girişi yapmadan yorum eklerseniz, yorumunuz yönetici onayından geçecektir.


Güvenlik kodu
Yenile

2007-2010 © Tüm Hakları www.kamatur.org sitesine aittir.
Üçüncü şahıs ve kuruluşlar her türlü materyali sitemizi kaynak göstermek şartıyla kullanabilirler.

Aksi takdirde Telif Hakları Yasasına göre gerekli işlemlere başvurulacaktır.

Buradasınız: Makaleler Edebiyat KARAÇAY TÜRKÇESİ BİR MECMUA VE BALKARLI MUHAMMEDÜ’L VARAKİ İLE DERVİŞ İBRAHİM