|
Bilal Laypan
|
Miññi Tavnu etеgindе – ummеtçi emdа millеtçi аdаmlа ziyarаthа cürüuçü – nаrt kаbırlа bаrdılа. Оl kаbırlаdа Kаrаçаy Hаlk-Curt cаşаr üçün, kаmа blа, kаlаm blа dа kаn-cаn аyamаy kürеşgеnlе – şеyitlе, kеrаmаtlılа, hаlk, аskеr bаşçılа, cigitlе, аytırgа – Miññi tavlulа аsrаlа kеlgеndilе. Sın tаşlаgа kаrаymа: Kаrçа, Аdurhаy, Budiyan, Navruz, Trаm; Аçеmеz, Kаrа-Mussа, Tаtаrkаn, Hаsavkаçı Umаr, Cаttаy; Аbdullаh şıyıh, Hаci, Buşаy; Аliylаnı Umаr, Gürcülаnı Kurmаn... Bu süyelgеn а kаysıdı, kılıçhа uşаş kаlаmı blа kоlundа? Оkuymа: Dudаlаnı Mаhmud (Rаmаzаn Kаrçа, Mаhmud Аslаnbеk). 01.01.1908 – 01.04.1981. Kimdi оl, krаl tаmаdа, аskеr bаşçı, din bаşçı, nе bir cigit kаzavаtçımı? Оgаy, аlаdаn biri dа tüldü оl. Sürgüññе tüşgеn hаlklаnı, insаnlаnı hаklаrın kаytаrtır üçün, hаlklаnı kеslеrin, kulturаlаrın dа sаklаr üçün, kаlаmın kаmа etib, tоhtavsuz kürеşgеn-sеrmеşgеn аdаm bоlgаndı Mаhmud. Kеsi kеtgеnlikgе, etgеn işi, cаzgаnı bizgе аltın hаznаdı, ülgüdü. | |  |
|
|
|
Begiylanı Abdullah
|
| Bu siz оkuruk zаt nе bir аlаmаt hаpаr, nеdа bir sеyirlik tavruh tüyüldü. Ömür ömürlеdеn bеri kеlgеn bir tıñılı hаlk cоyulup kеtsе, аndаn nе zаt kаlırgа bоlluk edi - bu оldu. Cеr cüzündе kаysı millеtni üsündеn cаzılgаndı: mа bıllаy hаlknı kırdılа, cоk etdilе, anı vа mа bıllаy tavuşluk аdеtlеri, törеlеri bаr edilе: оl mа bıllаy nizаmlı, оgurlu, iş köllü hаlk edi dеp? Bоlmаgаnmıdı аytırçа аllаy ülgü, tış kırаllаdа kitаphа sаlıp çıgаrırçа? Bu - оldu! Biz, Karaçaylılа blа Malkarlılа, cоyulgаnlаnı sаnındа edik. Dа Аllаhhа şukur, say kаlgаnbız. Cаşav törеsi, tоzurаsаdа, sаklаññаndı. Esibizni cıyıp, tоlu bоlmаsа dа, endi аnı аytаllık bizbiz - bir kеrе аsmаk cipdеn üzülüp tüşgеn hаlk. | |  |
|
|
Murat Poyraz
|
| İki Balkar kasabasının Nalçik'e bağlanması, Balkar meralarının Kabardey bölge ve yönetimlerine bağlanması, tamamı Balkar köyleri ve kasabalarından oluşan Prielbrus'un yüzlerce km ötedeki Kabardey kasabasına bağlanması, Balkar olması gereken Başbakan'ın Balkarlılardan olmaması, Parlamentoda %10 olan Balkarlı sayısının %5 e düşürülmesi, Balkar işadamlarının elindeki tüm büyük işletmerin el konularak Kabardeylere devredilmesi ve ardından bu Kancal ve Balkarya bölgesinin tam ortasında Çerkesya yürüyüşü, Kabardey-Balkar'da Balkarlıların meraları köylünün elinden alan yerel yönetim yasası yüzünden Kabardey ağırlıklı yönetimle Balkarlar arasında yaşanan huzursuzluğa Rus parlamentosunun alt kanadı Duma üyeleri de karıştı. | |  |
|
|
Fehim Taştekin
|
| Rusya Başbakanı Vladimir Putin'in Çarlık dönemindeki gibi Moskova'nın tek otorite olduğu 'muktedir Rus devleti' inşa etme hayallerini nasıl hayata geçireceği merak ediledursun Kafkasya'da ardı ardına yaşanan olaylar bunun ipuçlarını veriyor. Sovyetler zamanında 'böl-parçala-yönet' taktiği ile Kafkasya'yı zapt etmiş Rusya şimdi aksi bir yol tutturuyor; bütünleştirerek hükmetmek. Malum; uzun süren savaşların ardından 19'uncu yüzyılda Rus boyunduruğu altına girmiş Kafkasya halkları, Çarlığın yıkılışını fırsat bilip 1918'de Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'ni kurmuştu. | |  |
|
|
Murat Poyraz
|
| Afrika ülkelerinden Togo Cumhuriyeti'nin başkenti Lome'de 7. Dünya güreş şampiyonası gerçekleştirildi. Müsabakalara aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 50 ülkeden sporcular katıldı. Rusya'da bu müsabakalara aralarında Karaçayşahar'dan orta sklette (73 kg) yarışacak olan 19 yaşındaki Karaçaylı Akbaylanı Alibek'in de bulunduğu 6 sporcuyla katıldı. Alibek'in daha öncede Rusya ve dünya şampiyonlukları var. Alibek'in şu ana kadar hiç ikinciliği bulunmayıp her zaman birinci olmuş. Orta sklet bu sporda en zor klasmanlardan biri olrak kabul ediliyor çünkü en çok bu sklette güreşçi bulunuyor. Finalde Alibek'in rakibi Özbekistan'dan R. Umarov oldu. Çok güçlü bir rakip olmasına rağmen Alibek rakibini tuşla yendi ve şampiyon oldu. | |  |
|
|
Nisan Adurhay
|
| Tаrihgе kаrаsаk, Kаrаçаy-Mаlkаr Türklеgе em ullu duşmаnlık etib kеlgеn – Kаbаrtıdı. Köb zаmаnnı Türkgе bоysunñаn Kırım hаnlаgа cаsаk tölеb turgаndı Kаbаrtı. Kırımgа cаñı hаn tüşgеni sаyın, аñа kul savgа etib, Kаbаrtı 300 cаşın, kızın аşıruvçu bоlgаndı. 1707 cıl Krımgа cаñı hаn – Kаblаn-Girеy tüşgеnindе, Kаbаrtı, аdеtdеçа, 300 аdаmın аşırа tеbrеgеndi, аlаy а, Kаblаn-Girеy «üç miñdеn аznı iysеgiz unаrık tülmе» dеb tоhtаgаndı. Kаbаrtını cuvаbıdı sеyir: «аllаy bir kul savgа etе turgаnıbız dа bоlgаndı. Аlаy а, аlgın 15-20 cıldаn bir hаn avuşunа edi, endi uа cıl sаyın. Cıl sаyın sizgе bеrirgе аllаy bir sаbiy kаydа?» | | |
|
|
Bilal Laypan
|
Bayragıbıznı keñi, uzunu duniyada cürügen standart ölçeledile. Bayrak üç teñ kesekge üleşinedi. Baş canında boyav – köm-kökdü – çeksiz çuvak Köknü belgisi; biz Teyri adamı, Teyri halkı, Türk halkı bolganıbızga şagatlık etedi. Ekinçi kesegi – cap-caşil betlidi; bügün biz islam musliman halk bolganıbıznı belgisidi. Caşil boyavda, caşil nürde uçub bargan çımmak-ak kanatlı – Miñi Tavubuz – Kavkaz curtubuznu, miyiklikni, tazalıknı belgisidi. Bayraknı em tübünde boyav – kızıldı. Bu curtnu cavladan saklay, halknı tögülgen kanını belgisidi. Bayrak «Camagatnı» (KDO) cıyılıvunda (03.04.1991) emda Karaçay halknı Közüvsüz kurultayında-sezdinde (13.07.1991) kabıl etilgendi. | | |
|
|
Laypanlanı Seyit
|
Sılpağarlanı cigit Dommayçını ulanı, Sılpağarlanı Deboşnu caşı ötgür Barak, Üçkeken özen başında Kamişli-Kol kışlıkda, koşda malçı bolub turğan cerinde, atasını bir hını sözüne açıvlanıb, atın cerleb, camçısın, başlığın, macal kiyimin kablab, özenni enişge sarkıb ketgendi. Ala ata-babalarından oğuna da avur söznü költürürge ürenmegen adamla bolğandıla, atasını uçhara sözü aña katı tiygendi. Költüralmağanında va, atasına kayırılmağandı da, köz tuvrasından korağandı. Barak süegi-sanı urub ösgen, işde çınıkğan, küçü, karıvu cetişgen tavkel ulan bolğandı. Ketgeni bla, uzak curtlağa atlanmağandı. Ğum ayağında Abukları-baylanı elge tüşgendi. Anda va Karaçaydaça tül — elni iyesi Abukları, cer, rıshı baylık da alanıkı, elçile da alanı calçıları. Barak da Abuklağa calğa caraşhandı. Cılkılarından bir acir ülüşnü küterge deb, çegem ortakğa kelişgendi: beş cılnı ayırılmay küterikdi, ol zamannı içinde cılkıdan korağanın, çarpığanın Abukları bla arada teñ eterikdi, bolcalı cetgen kün a, beş cılda ösdürgen cılkısını carımın kesine alıb, mal iyesi kişi bolub, üyüne, koşuna kayıtırıkdı. | |  |
|
|
|
in Kamatur - Forum by caşav, 31-12-08 13:23
