KARAÇAY-BALKAR TÜRKÇESİYLE
BASILMIŞ İLK KİTAP
KİTÂBÜ MÜRŞİDİ'N-NİSÂ

Metin - Aktarma - İnceleme

Hacı Lokman Asanî el-Balkarî’ye ait, 1909 yılında Dağıstan’ın Temirhan-Şura [bugünkü Buynaksk] şehrinde Arap harfleriyle basılan ve Karaçay-Balkar Türkçesine ait bilinen ilk matbu eser özelliğini taşıyan “Kitâbü Mürşidi'n-Nisâ” adlı eserin transkripsiyonlu metni hazırlanmış, Türkiye Türkçesine aktarılmış ve eser gramer bakımından incelenmiştir. Eser ve eserin müellifi Hacı Lokman Asanî el-Balkarî ile eserin sonunda yer alan yüz beyitten müteşekkil “İyman-İslam” adlı manzumenin müellifi Kâzim Möçü hakkında bilgi verilmiştir. Kitabın inceleme kısmında sırasıyla; önce eserin imlâ özellikleri belirtilmiş; ses bilgisi bölümünde bilhassa Türkiye Türkçesinden farklı özellikler arz eden ünsüzler tanıtılmış, ünlü uyumları ile ünsüz uyumunun eserdeki durumu gözden geçirildikten sonra ses olayları gösterilmiştir. Şekil bilgisi bölümünde ise önce metindeki yapım ekleri tespit edilmiş, daha sonra isim ve fiil çekimleri gösterilmiştir. Ayrıca metindeki iktidarî şekil, isim fiili, fiillerin birleşik çekimi, isimle ve fiille birleşik fiil yapan yardımcı fiiler, sıfat fiiller ve zarf fiiller tespit edilerek bunlarla ilgili örnekler verilmiştir. Bundan sonra metinde geçen zamir, sıfat, zarf ve edatlar tespit edilerek ana hatlarıyla izah edilmiştir. Kitabın inceleme kısmında yapılan açıklama ve hükümler metinden verilen örneklerle delillendirilmiştir. Daha sonra bu gramer incelemesinden elde edilen sonuçlar kitabın sonuç kısmında özetlenmiştir. Son olarak, "Kitâbü Mürşidi'n-Nisâ" adlı eserin fotokopisi kitabın ek kısmında verilmiştir. Bu çalışmayla birlikte “Kitâbü Mürşidi’n-Nisâ” adlı eser bir bütün olarak ilk defa Latin harflerine ve Türkiye Türkçesine aktarılmış ve yine ilk defa üzerinde gramer çalışması yapılmış, ayrıca söz konusu bu eser Türkiyat ilim çevresine ilk defa tanıtılmıştır.

* * *

Transcript of “Kitâbü Mürşidi'n-Nisâ”, which belongs to Hacı Lokman Asanî el-Balkarî, has been printed in Arabic alphabet at Temirhan-Şura city of Dagestan [current name of the city is Buynaksk] and is the first book to be known as printed in Karachay-Balkar Turkish language, has been prepared, traslated to Turkey Turkish language and analyzed by means grammar. Information submitted covers the book itself, its author and Kâzim Möçü who is the writer of the poem given at the end of the book. Within the research outline of the study; initially grammatic features of the text has been given, consonants that differ from Turkey Turkish language has been described in consequence and following the review of the vowel and consonant harmony phoneme conditions has been depicted in the phonetics chapter, in the morphology chapter following the derivational affixes of the text, declensions and conjugation have been stated. Then pronoun, adverb, adjective and preposition have been explained coarsely in the analysis section of the thesis. Explanations and judgements given in the analysis section of thesis have been proved by the examples given from the text. Result of this grammatic analysis has been submitted at the results section of the thesis. Finally, photocopy of the book named “Kitâbü Mürşidi'n-Nisâ” has been appended to the study. By this study; book named is “Kitâbü Mürşidi'n-Nisâ” has been transcripted to latin alphabet and translated to Turkey Turkish language for the first time, and also grammatic analysis has been conducted for the first time. In addition, this book has been presented to the Turkology science group for the first time.

Adilhan Adiloğlu

Karaçay-Balkar Türkçesiyle
Basılmış İlk Kitap
Kitâbü Mürşidi'n-Nisâ

Metin - Aktarma - İnceleme

Ankara, 2006
XXVI + 166 Sayfa, 24 x 16,5 cm
ISBN 975 - 00502 - 2 - 3
 

Posta Masrafları Dahil 10 YTL

Kitap Siparişi İçin

adilhanadiloglu@hotmail.com

KİTAP TEMİN YERLERİ

ANKARA : Pınar Kitabevi, Bayındır Sk. [Sakarya Caddesi Tarafında] No: 15/C Kızılay/Ankara, Tel: 0 312 435 94 48 / 49

İSTANBUL : Kafkas Vakfı, Cumhuriyet Mh. Karlıdere Cd. No: 61, Bulgurlu-Üsküdar İstanbul, Tel : 0 216 481 06 77, E-Mail: bilgi@kafkas.org.tr

İZMİR : Taş Kitapçılık [Harun Taş], 1279. Sk. No: 57/B Blok, Karaca Sineması Yanı, Efes İşhanı, Zemin Kat, İzmir. Tel: [0 232] 441 07 05.

AFYONKARAHİSAR: Murat Tarcan, Tel: 0 272 215 82 57 - 0 538 307 66 12. Hidayet Bahçe, Tel: 0 272 214 10 32 - 0 555 518 60 22. Doğlat Kırtasiye

ESKİŞEHİR: Kuzey Kafkas Karaçay-Malkar Kültür ve Yardımlaşma Derneği, Akcami Mahallesi, Cemalciler Sokak, No: 37, Eskişehir, Tel: 0 222 221 66 97

ÇİFTELER: Demircan Tarım, Adalar Mh. Çifteler/Eskişehir, Tel: 0 222 541 33 22

KONYA: Kömen Kitabevi, Rampalı Çarşı/Konya, Tel: 0 332 353 47 15

KAYSERİ: Harun Özkan, Serçeönü Mh. Teoman Sk. Avukatlar İşhanı Kat: 8 No: 802, Kocasinan- Kayseri, Tel: 0 352 231 34 06-07

TOKAT : Turhal Karaçay Kültür ve Yardımlaşma Derneği, Celal Mh. Azimliler Apt. Kat: 1, No: 4, Turhal/Tokat. Tel: [0 356] 275 31 08. E-mail: turhal@karacaydernegi.com

ABD [USA]: AKBA, 137 Crooks Ave. Paterson, NJ 07503, Tel: +1 (973) 569 - 9200, E-mail: akba@akba.org

DİĞER KİTAPLAR ... >>>